Błędy frazeologiczne - definicja, rodzaje, przykłady

Błędy frazeologiczne polegają na zmianie formy frazeologizmu, a także błędnym użyciu związku frazeologicznego czy też zmianie jego znaczenia. Są to wszelkie (poza celowymi i świadomymi) modyfikacje postaci tego rodzaju konstrukcji oraz wszelkie niewłaściwe ich zastosowania. 

Błędy frazeologiczne – ogólna charakterystyka

Błędy frazeologiczne to zniekształcenie formy związku frazeologicznego, a także jego błędne użycie oraz zmiana znaczenia. Tego rodzaju błędy wchodzą w skład błędów leksykalnych. Należą do grupy błędów wewnątrzjęzykowych, niegramatycznych. 

Błędy frazeologiczne występują – wbrew pozorom – dość często. Polegają na wymianie składnika w obrębie frazeologizmu oraz pominięciu jakiegoś elementu lub jego dodanie. W tym sensie mogą dotyczyć różnych części mowy. Do błędów tego typu zalicza się także użycie frazeologizmu w niewłaściwym kontekście. 

Frazeologizmy to stałe połączenia wyrazowe o utrwalonym znaczeniu, które ożywiają tekst i pozwalają plastycznie przedstawić treść. W tym celu należy jednak znać właściwą postać stosowanego związku frazeologicznego, a także wiedzieć, co oznaczają poszczególne frazeologizmy i umieć użyć ich adekwatnie do okoliczności.    

Błędy frazeologiczne – najczęściej popełniane błędy

Do najczęstszych błędów frazeologicznych zalicza się:

  • zmianę składnika w obrębie frazeologizmu, np.

„nie zasypywać gruszek w popiele” zamiast „nie zasypiać gruszek w popiele”, 
„języczek uwagi” zamiast „języczek u wagi”,
„przywiązywać uwagę” zamiast „przywiązywać wagę”,
„mądrej głowie dość po słowie” zamiast „mądrej głowie dość dwie słowie”,

  • dodanie składnika do frazeologizmu, np.

„między Bogiem a prawdą” zamiast „Bogiem a prawdą”,
„stanąć na własnych nogach” zamiast „stanąć na nogach/na nogi”,
„spalić za sobą wszystkie mosty” zamiast „spalić za sobą mosty”,  
 pominięcie składnika frazeologizmu, np. 
 „od deski” zamiast „od deski do deski”,
„biedny jak mysz” zamiast „biedny jak mysz kościelna”, 

  • zmianę znaczenia frazeologizmu, np. 

„stanąć na nogi” – „wyzdrowieć” zamiast „poprawić swoją sytuację finansową”,
„gonić w piętkę” – „zapominać, tracić pamięć” zamiast „tracić sprawność umysłową”, 
„mieć lekką rękę” – „robić coś z łatwością” zamiast „być rozrzutnym, lekkomyślnie wydawać pieniądze”.    

Komentarze