Błędy leksykalne to błędy związane ze znaczeniem wyrazów. Polegają na niewłaściwym doborze słownictwa. To często użycie słów w niewłaściwym znaczeniu. Zalicza się do nich również stosowanie pleonazmów, naruszenia stałych związków wyrazowych, przekształcanie frazeologizmów, a także nadużywanie wyrazów modnych.
Błędy leksykalne – co to jest?
Błędy leksykalne należą do grupy błędów wewnątrzjęzykowych – wchodzą w skład błędów niegramatycznych. To duża grupa błędów, które zasadniczo polegają na niewłaściwym doborze słownictwa. Mogą dotyczyć wszystkich części mowy. Mowa tu o myleniu znaczenia słów, a także użyciu słów w niewłaściwym kontekście, naruszaniu stałych związków wyrazowych czy przekształcaniu związków frazeologicznych. Do tej grupy należy również moda językowa, czyli nadużywanie określonych wyrazów.
Rodzaje błędów leksykalnych i przykłady
Do błędów leksykalnych zalicza się:
- błędy słownikowe (wyrazowe),
- błędy frazeologiczne,
- błędy słowotwórcze.
Błędy leksykalne mogą wpływać na zrozumienie tekstu, jego odbiór oraz estetykę.
Błędy słownikowe
- używanie słów w niewłaściwym znaczeniu (np. atencja jako uwaga, tudzież zamiast lub, cyfra zamiast liczba)
- posługiwanie się pleonazmami (np. fakt autentyczny zamiast fakt, wzajemna współpraca zamiast współpraca),
- mylenie wyrazów podobnie brzmiących (np. cezura i cenzura, efektowny i efektywny),
- nadużywanie wyrazów modnych (np. kreatywny, opcja, lider, dynamika).
Błędy frazeologiczne
- użycie frazeologizmu w niewłaściwym kontekście (np. „mieć lekką rękę” w znaczeniu „robić coś z łatwością” zamiast „lekkomyślnie wydawać pieniądze”),
- zniekształcenie frazeologizmu (np. „nie zasypywać gruszek w popiele” zamiast „nie zasypiać gruszek w popiele”, „wziąć coś na tapetę” zamiast „wziąć coś na tapet”, „przywiązywać uwagę” zamiast „przywiązywać wagę”),
Błędy słowotwórcze
- zastosowanie niewłaściwego formantu (np. matkowy zamiast matczyny),
- wybór niewłaściwej podstawy słowotwórczej (np. eurosejm zamiast europarlament),
- używanie formacji zbudowanej niezgodnie z polskimi modelami słowotwórczymi (np. biznes informacje zamiast informacje biznesowe).
Komentarze