Błędy słownikowe, zwane również wyrazowymi, to błędy dotyczące niepoprawnego doboru słownictwa. Często polegają na stosowaniu słów w niewłaściwym znaczeniu, a także nadużywaniu wyrazów modnych czy zapożyczonych. Wpływają na jakość i zrozumienie tekstu.
Błędy słownikowe – na czym polegają?
Błędy słownikowe wchodzą w skład błędów leksykalnych. Należą do grupy błędów wewnątrzjęzykowych, niegramatycznych. Zasadniczo polegają na niewłaściwym doborze słownictwa. To inaczej błędy wyrazowe.
Mogą dotyczyć użycia słów w niewłaściwym znaczeniu, a także myleniu wyrazów podobnie brzmiących czy nadużywaniu wyrazów modnych. Do tej grupy błędów zaliczyć można również stosowanie pleonazmów czy zapożyczeń.
Błędy słownikowe mogą sprawić, że tekst stanie się niezrozumiały dla odbiorcy, a jego sens niezgodny z intencją nadawcy. Wpływają na estetykę tekstu i jego jakość.
Błędy słownikowe – przykłady
Do błędów słownikowych można zaliczyć:
- użycie słów w niewłaściwym znaczeniu, np.
atencja – jako „uwaga” zamiast „szacunek”,
„ilość” zamiast „liczba” i odwrotnie – „ilość” odnosi się do rzeczowników niepoliczalnych, „liczba” dotyczy obiektów, które można policzyć,
„bynajmniej” – jako „przynajmniej” zamiast „wcale, w żadnym razie”;
- nadużywanie wyrazów modnych, np.
„dokonać zakupu” zamiast „kupić”,
„popełnić” – jako „stworzyć/zrobić coś” zamiast „zrobić coś złego”,
„dokładnie” – jako „właśnie” zamiast „starannie”;
mylenie wyrazów podobnie brzmiących, np.
efektywny (taki, który przynosi zamierzone rezultaty) i efektowny (taki, który robi duże wrażenie),
sytuowany (znajdujący się w określonej sytuacji materialnej) i usytuowany (umieszczony w określonym miejscu),
formować (nadawać czemuś kształt, powoływać coś do życia) i formułować (precyzować coś);
- stosowanie pleonazmów, np.
„cofać się do tyłu” zamiast „cofać się”,
„najważniejszy priorytet” zamiast „priorytet”,
„najbardziej optymalny” zamiast „optymalny”,
„efekt końcowy” zamiast „efekt”.
Komentarze