Metafora to środek stylistyczny, w którym wyrazy zestawiane są po to, aby zyskały nowe znaczenie, niezwiązane z ich sensem dosłownym.
Inna nazwa metafory to przenośnia. Ma ona m.in.: zaskakiwać odbiorcę, wydobywać nieznany sens słów, stanowić zagadkę do rozwiązania itp.
Metafora - rodzaje
Metafora to pojęcie bardzo szerokie, w związku z tym metaforą możemy nazwać niemal każde zaskakujące zestawienie słów. Istnieją różne jej rodzaje, do najpopularniejszych zaliczamy:
- przypowieść,
- alegorię,
- metonimię,
- synekdochę,
- synestezję,
- animizację,
- personifikację.
Przypowieść
To gatunek literacki, ale budowany na podstawie metafor. Przypowieść (nazywana też parabolą) ma na celu przekazanie prawdy moralnej, która wyjaśnia ukryte w niej znaczenie. Cechy przypowieści: uproszczona fabuła, zredukowana do minimum liczba bohaterów, uniwersalność czasu i miejsca, obiektywny narrator oraz moralno-dydaktyczny charakter.
Przypowieści były szczególnie często stosowane w Biblii.
Przykłady: przypowieść o dobrym samarytaninie, przypowieść o synu marnotrawnym
Alegoria
Alegoria to rozbudowana metafora. Przyjmuje ona postać utrwalonego w kulturze obrazu, wyrażającego nie tylko sens ukryty, ale również dosłowny.
Przykłady: lis (w bajkach symbolizuje przebiegłość), wąż (w tradycji biblijnej symbol podstępu)
Metonimia
Metonimia to zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, ale pozostającego z nim w zależności. Metonimią będzie zastąpienie np.: nazwy dzieła nazwiskiem autora, nazwy narzędzia jego wytworem, nazwy skutku przyczyną.
Przykłady: czytam Mickiewicza (zamiast czytam dzieła Mickiewicza), doskonałe pióro (zamiast pisarz)
Synekdocha
To odmiana metonimii charakteryzująca się tym, że część wypowiedzi zastępuje całość lub odwrotnie - całość część.
Przykłady: włos się na głowie jeży (zamiast włosy), czworonóg (zamiast pies)
Synekdocha pozwala m.in. na użycie: liczby pojedynczej zamiast mnogiej, rodzaju zamiast gatunku lub gatunku zamiast rodzaju.
Synestezja
Synestezja polega na przypisywaniu wrażeń wywołanych przez jeden zmysł innemu zmysłowi.
Przykład: słodki zapach (zmysł smaku + zmysł węchu)
Animizacja
Animizacja to inaczej ożywienie. To nadawanie np. przedmiotom, zjawiskom lub pojęciom abstrakcyjnym cech istot żywych.
Przykład: wiatr ryczy
Personifikacja
Personifikacja to inaczej uosobienie. To nadawanie przedmiotom, zjawiskom, zwierzętom, roślinom itp. wyłącznie cech ludzkich.
Przykład: wilk powiedział
Personifikację można bardzo często spotkać chociażby w bajkach.
Komentarze