Przydawka to część zdania, która określa rzeczownik. Może wskazywać właściwości lub cechy przedmiotów i zjawisk albo ich przynależność do kogoś.
Przydawki - podział
W języku polskim istnieje kilka rodzajów przydawek. Do najczęściej spotykanych należą przydawki: przymiotne, rzeczowne, dopełniaczowe i przyimkowe.
Przydawka przymiotna
Zazwyczaj jest wyrażona przymiotnikiem, ale może też przyjmować formę zaimka przymiotnego, imiesłowu przymiotnikowego, a nawet liczebnika. Odpowiada na te same pytania, co przymiotnik.
Przykłady: wzorzysty koc, ciepły dzień, kochany chłopak, mój zeszyt, długi spacer, trzecia córka, zdany egzamin
Przydawka rzeczowna
Nazywana też przydawką mianownikową, ponieważ jest wyrażona rzeczownikiem w mianowniku i występuje po wyrazie określanym. Wyjątek w tym kontekście stanowią nazwy własne - wówczas przydawka występuje przed wyrazem określanym.
Przykłady: inżynier elektryk, lekarz ortopeda, profesor Nowak, siostra Jadwiga, powieść "Krzyżacy"
Przydawka dopełniaczowa
Jak sama nazwa wskazuje, jest wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu. Występuje po wyrazie określanym.
Przykłady: torebka mamy, dach budynku, samochód taty, miejsce odpoczynku, efekt Dopplera
Przydawka przyimkowa
Występuje pod postacią wyrażenia przyimkowego, które łączy się z rzeczownikiem.
Przykłady: sukienka w paski, nagrody dla laureatów, koszulka z bawełny
Przydawki - miejsce w zdaniu
Jak widać, przydawki mogą odpowiadać na różne pytania, zwykle jednak są to: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje? ile? czego? z czego?
Przydawki nie mają określonego miejsca w zdaniu, ponieważ ich umiejscowienie zależy od konstrukcji danego wypowiedzenia.
Przydawki towarzyszą rzeczownikom, ale mogą stać przed nimi lub po nich. Gdy chcemy podkreślić, że cecha danego przedmiotu jest stała i wskazuje na przynależność do danej grupy, wówczas użyjemy przydawki klasyfikującej (stoi po rzeczowniku), np. profesor zwyczajny (tytuł naukowy). Natomiast gdy mamy na myśli cechę występującą nieregularnie i niewskazującą przynależności do określonego rodzaju, użyjemy przydawki charakteryzującej (stoi przed rzeczownikiem), np. zwyczajny profesor (niczym niewyróżniający się jakiś profesor).
Komentarze