Pisownia ó i u może przysparzać nam wielu trudności. Zwłaszcza że litery ó oraz u oznaczają tę samą głoskę. W większości wyrazów występuje jednak u, a obecność ó tłumaczą względy historyczne lub morfologiczne. Sprawdź zasady pisowni i poznaj wyjątki.
Kiedy piszemy ó?
Ó pisze się w następujących przypadkach:
- w zakończeniach form rzeczowników – w dopełniaczu liczby mnogiej rzeczowników rodzaju męskiego, np. kotów, panów, kubków,
- w rzeczownikach z przyrostkiem -ówka, np. klasówka, parówka, stołówka,
- w rzeczownikach z przyrostkiem -ówna, np. cesarzówna, młynarzówna,
- w nazwach geograficznych zakończonych na -ów, np. Kraków, Lwów, Pińczów,
- jeżeli w innych formach tego samego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych ó wymienia się na o, a lub e, np. skrócić – skracać, pióro – pierze, dróżka – droga,
- na początku niektórych wyrazów, np. ósemka, ówczesny,
- w pewnych wyrazach, których pisownia umotywowana jest historią języka, np. król, źródło, jaskółka.
Kiedy piszemy u?
U pisze się w następujących przypadkach:
- w rzeczownikach z wieloma przyrostkami (-uch, -usia, -uszek, -unio, -unek itd.), np. mamusia, dziadunio, maluszek, pocałunek,
- w zakończeniach form czasowników (-uję,-ujesz, -ują itd.), np. gotuję, całują, pilnujmy, głosujesz,
- w przymiotnikach z wieloma przyrostkami (-usi, -uchny, -utki itd.), np. milusi, malutki,
- prawie zawsze na początku wyrazu, np. ulica, uszy,
- w wyrazach skuwka, zasuwka, podkuwka, w których u nie jest częścią przyrostka, lecz rdzenia wyrazu (skuwać, zasuwać, podkuwać).
Komentarze